Bahçe | Tavsiyeler | Pratik Bilgiler | Proje Teknikleri | Tasarımlar |
 
 

Kendi Bahçenizi Tasarlayın 4
31.1.2014  
4
ZONLAMA
Proje üzerinde kullandığımız sulama yöntemlerini (damla sulama, mikro sulama, yağmulama sulama-sprey sprinkler, yağmurlama sulama-rotor sprinkler, toprakaltı damla sulama) kendi içlerinde gruplandırıp vanalar oluşturmaya zonlama adı verilir.

 Aşağıdaki tabloyu yorumlarsak örnek proje üzerinde kullandığımız sprey sprinklerin;
-çeşitleri
-2,1 bar basınçtaki debileri,
-atış mesafeleri
-ıslatma açıları
-nozul numaraları oluşturduğumuz vanaların;
-bir vanaya yüklediğimiz sprey sayıları,
-Vana debisi(o vanada bulunanspreylerin toplam debileri)
-Sistemi otomatik tasarladığımız için kullanacağımız solenoid vana tipi
-Zonların manuel kontrolü için solenoid vana ile lateral hat arasına konulacak küresel vana tipi
-Lateral hatların boru çapları




Örnek proje üzerinde kullandığımız simgeler yukarıdaki lejantta belirtilmiştir. Ana boru hattını mümkün olduğunca sert zemin kırmadan tüm alana hizmet edecek şekilde konumlandırmalıyız.
Anahat üzerindeki solenoid vanalar anahattan alınan bir te ek parçasıyla bağlanır


Her bir zon bağlı olduğu lateral hat boru çapının taşıyacağı debi miktarı kadar yüklenebilir. Dolayısıyla ilk olarak lateral hatların boru çaplarını belirlemeliyiz.
Örnek projede villa sahibi su kaynağı olarak şehir şebeke hattından faydalanmak istediğini, su çıkışı boru çapının 1" olduğunu belirttiği için anaboru, su çıkışı ile aynı çapta1" (Ø 32) olacaktır.
Lateral hatları da Ø32 çaplı, 3,4 m³/h debi taşıyabilecek borular ile oluşturmalıyız.
Eğer su kaynağı olarak bir depo ve hidrofor belirleyecek olsaydık, boru çapı sınırımız olmayacaktı.
Boru çapı arttıkça taşıyacağı debi değeri de artar. Böylece bir vanaya daha fazla sayıda sprink yükleyebiliriz. Bu da vana sayısının, sulama süresinin ve ana boru çapının düşmesi anlamına gelir. Fakat bu tür küçük bahçelerde bir hidrofor kullanacak dahi olsak küçük boru çapı kullanmak daha doğru olur. Örnek proje için hem maliyet açısından hem de uygulama kolaylığı açısından Ø32 çaplı borular tercih edilmelidir.

Peyzaj alanlarında kullanılan bitki desenleri genelde sık dikim aralıklarında oduğu için projede kullandığımız borular, standart üretilen 0,33 m aralıklarla yerleştirilmiş damlatıcılı delikli damla sulama borulardır.
0,33 m aralıklarla döşediğimizde alanın tamamı ıslatılmış olur. Proje üzerindeki toplam alan 65 m² olduğu için
0,33 x 0,33 = 0,1089m²
65 / 0,1089= 597 adet damlatıcı kullanılır.

Her damlatıcının debisi 2,3 l/h ten
597 x 2,3 =1373 l/h = 1,37 m³/h bulunur.
Ø32 boru için 3,4 m³/h debi sınırını aşmamış oluruz. Basınç düşürücü takılacağı için 100 PGA bir vana kullanmalıyız.
Mikro sulama için de aynı debi hesabı ile bir mikro sulama vanası oluşturduk.
5
ANA BORU ÇAPI VE SULAMA SÜRESİ

Bizim amacımız, doğal yağışlarla karşılanamayan bitkinin su ihtiyacını sulama yoluyla bitki kök bölgesine depolamaktır. Çim Bitkisi için yukarıdaki tablo değerlerini yorumlayalım, ET= 7 mm/gün ifadesi, birim alanda günlük 7 mm derinliğinde bir su bloğu oluşturmamız anlamına gelir. Söz konusu bu su bloğu toprak hacmiyle birlikte tanımlanan bir değerdir ki toprak zerreleri arasındaki boşlukların %100 su ile dolu olması mümkün değildir. Bitkin faydalanabilmesi için ayrıca topraktaki nem değerinin tarla kapasitesi ve solma noktası arasında olması gerekir. Buna kullanılabilir su  tutma kapasitesi adı verilir.
Sprinkler İçin;
Tablodaki Yağmurlama Oranları kullanılan sprey sprinkler için kabul edilebilir ortalama bir değerdir. Bitkinin ihtiyacı olan söz konusu bu su bloğunu oluşturabilmek için spreyler 1 saat çalıştırıldığında 44 mm derinlikte bir su bloğu sağlayabildikleri anlamındadır. Bizim ihtiyacımız olan derinlik 7 mm olduğu için Her vananın çalışma süresi 10 dk/gün olarak belirlenir.
Örnek projede 7 adet sprey vanası oluşturmuştuk. Ana boru ile leteral hatlar aynı boru çapında olduğu için aynı anda 1 vana çalıştırabiliriz.
Her vanayı 10 dk çalıştırdığımızda spreyler için toplam sulama süresi 70 dk = 1,2 h bulunur.
Toplam Debi Değeri oluşturduğumuz 7 vananın debileri toplamıdır.
Saatte 22,96 m³/h sulama suyu sağlayabilen bir sistemde bizim ihtiyacımı 10 dk lık bir vana çalışma süresi olduğundan günlük sulama suyu ihtiyacımız 3,83 m³/gün dür.
ET(Evapotranspirasyon); Bitki, vejatatif gelişimi için ihtiyacı olan suyu kulllandıktan sonra yaprakları aracılığıyla atmosfere terleme şeklinde geri verir. Bu olaya transpirasyon adı verilir. Evaporasyon ise suyun topraktan buharlaşma yoluyla kaybolmasıdır. ET kavramı bu iki değerin toplamı olarak belirlenir.
ET=Eo x kc ile formülize edilir.
Burada Eo bulunduğu yöreye ait referans bitki su tüketimidir. Kc ise bitki katsayıdır.
Özetle ET değeri bitkiye ve bulunduğu bölgeye göre farklılık gösterir. ET değerinin pik olduğu dönem baz alınır


Damla ve mikro sulama yöntemi peyzaj alanlarında genellikle çalı grubu bitkiler için kullanıldığı için tabloda bu bitki grubunun ortalama ET değeri verilmiştir. Standart damlatıcı aralıklı delikli damla sulama boruları kullandığımız için damlatıcı aralığı 33 cm'dir.


Sistemin ET değeri, fazla olduğu için çim bitkisine göre belirlenir.
Sprinklerin ve Damla Sulama tablosunun günlük su ihtiyacı toplanarak sistemin günlük su ihtiyacı belirlenir.
Sulama sisteminde kaynaktan çıkan suyun %100 ünü bitki kök bölgesine iletmek mümkün değildir. Ortalama %80 lik bir su uygulama randımanıyla iletildiğinden depo kapasitesi su ihtiyacının %20 arttırılmış değeridir.
Toplam Sulama Süresi sistemdeki tüm vanaların vana çalışma sürelerinin toplamıdır.
Uygulama Debi Miktarı  ise projede kullanılan Ana borunun taşıtacağı debi miktarıdır.
6
SİSTEMDEKİ YÜK KAYIPLARI VE SİSTEM BASINCI HESABI
 
Bir basınçlı sulama sisteminin çalışabilmesi için su kaynağının belirli bir basınca sahip olması gerekir. Bu basınç öncelikle sistemde kullandığımız sulama yöntemiyle ilgilidir.
Damla sulama ve mikro sulama vanaları 18m, sprey sprink vanaları 21m, rotor sprink vanaları 35m giriş basıncıyla çalışırlar. Fakat sadece bu giriş basıncı sistemin sağlıklı çalışabilmesi için yeterli olmaz. Toplam basıncı hesaplarken bir kritik nokta belirleriz. Bu nokta sistemin en çok basınç harcayacak olan noktasıdır. Sistem basıncı bu noktaya göre belirlenir.
Su kaynaktan çıkıp bitki kök bölgesine iletilinceye kadar bir takım yük kayıplarına uğrar.
Bu yük kayıpları;
- Su kaynağı ile kritik nokta arasındaki yükseklik farkı önemli bir basınç kaybıdır. Sistem suyu yükseğe taşırken her 10 m yükseklikte 1 bar basınç kaybeder.
-Boru çapı ve boru metrajlarından oluşan kayıplar bir diğer yük kaybı unsurudur. Boru çapı küçüldükçe sistemin harcaması gereken basınç artar.
Örnek proje için basınç değerlerini oluşturalım.
Öncelikle kritik nokta olarak bir nokta belirlememiz gerekli. Bu nokta projede kullanılan sulama yöntemlerinden en çok basınç kullanan sprey sprinklerin olduğu, su çıkışından sonra ana borunun en uzak mesafeye gittiği 5 nolu vana olarak belirlenir. Su kaynağı ile vana arası yükseklik farkı 2 m'dir. 100 PGA solenoid vana kullandığımız için 3,4 debi için alttaki tablodan vana yük kaybını bulabiliriz. Diğer aksesuarlar kulanılan kesme vanaları cansuyu ve vakum vantuz vanalarıdır. Bunlar için ortalama bir değer 4m yük kaybı alabiliriz.


Sürtünme kaybı hesaplama formülü ile farklı boru çapları, debileri, boru metrajları bilinen bir boru kesiminin yük kaybını hesaplayabiliriz. Sistem verilmesi gereken basınç değeri bu değerin toplamıdır.





Aynı şekilde boru metrajı arttıkça yük kayıpları artacaktır.
-Fittingsler (boru bağlantı ek parçaları) yaklaşık olarak borulardaki yük kayıplarının %20 si kadar bir yük kaybı yaratır.
-Solenoid vanalarda borular gibi vana boyutları küçüldükçe yük kayıpları artar.
-Yükseklik azaldıkça sistem her 10 m de bir basınç kazanacaktır. Bu da borularda hasar yaratabilir. Bu yüzden en düşük kot değeri de dikkate alınmalıdır
 
 
Bahces Blog Hakkında
Bahçenizin İhtiyacı olan her şey artık kapınızda…
SGS Su ve Gaz Sist. Malz. Tic. Ltd. Şti. tarafından hayata geçirilen yeni alışveriş siteniz Bahces.Com, Bahçeye yön veren markaların sahip olmak istediğiniz tasarımlarını size indirimli fiyatlarla sunuyor. Bahces.Com’a üye olarak hiç kimseden alamayacağınız tekliflerle karşılaşacak ve dünya markalarıyla Yaptığı özel anlaşmalardan faydalanacaksınız.

“Yeşil Düşün"
 
Bahces Sosyal Medya
 
Bahces İletişim

0216 634 05 59

 

SGS SU VE GAZ SİST.MALZ.TİC.LTD.ŞTİ.
Yamanevler Mah. Küçüksu Cad.
NO:49/A Ümraniye/İstanbul

 
destek@bahces.com
www.bahces.com

 Üyelik Başvurusu İçin Tıklayınız

 

Copyright © 2013 - Bahces. Tüm Hakları Saklıdır.